اعتماد به اخبار در عصر شبکه‌های اجتماعی

نخست نیوز – سرعت بالای انتشار اطلاعات دسترسی آسان و امکان اطلاع از رویدادهای لحظه‌ای باعث شده است که افراد بیش از گذشته به این فضاها وابسته شوند. اما در کنار این مزایا یک چالش بزرگ نیز شکل گرفته است. آیا می‌توان به اخباری که در شبکه‌های اجتماعی منتشر می‌شوند اعتماد کرد؟ این پرسش در دنیای امروز که مرز میان خبر واقعی و محتوای جعلی روزبه‌روز مبهم‌تر می‌شود اهمیت بسیار زیادی دارد.
در گذشته اخبار بیشتر از طریق رسانه‌های رسمی مانند روزنامه، رادیو و تلویزیون به مردم می‌رسید و همین موضوع تا حدی باعث کنترل و اعتبارسنجی اطلاعات می‌شد. اما امروز هر کاربر می‌تواند در چند ثانیه یک خبر را منتشر کند. خبری که ممکن است بدون بررسی دقت و حتی بدون هیچ منبع معتبری دست‌به‌دست شود. در چنین شرایطی سرعت انتشار خبر از دقت آن پیشی گرفته است و همین مسئله زمینه را برای گسترش شایعه تحریف واقعیت و اخبار جعلی فراهم کرده است.
یکی از عوامل مهم در کاهش اعتماد به اخبار نحوه نمایش خبرها در شبکه‌های اجتماعی است. این الگوریتم‌ها معمولاً محتواهایی را نمایش می‌دهند که با علاقه‌ها و باورهای قبلی کاربران هماهنگ است. در نتیجه افراد در معرض دیدگاه‌های محدود و تکراری قرار می‌گیرند و کمتر فرصت می‌کنند موضوعات را از زاویه‌های مختلف بررسی کنند. این وضعیت باعث شکل‌گیری «حباب اطلاعاتی» می‌شود فضایی که در آن حقیقت به‌جای روشن‌تر شدن بیشتر در میان انبوهی از محتواهای تایید نشده گم می‌شود.
از سوی دیگر پیشرفت فناوری‌هایی مانند هوش مصنوعی تشخیص اخبار واقعی را دشوارتر کرده است. امروزه تولید تصویر، ویدئو و حتی صدای جعلی بسیار آسان شده و همین موضوع می‌تواند افکار عمومی را به‌سادگی تحت تأثیر قرار دهد. بنابراین کاربران باید بیش از گذشته مهارت سواد رسانه‌ای داشته باشند و پیش از باور یا بازنشر یک خبر آن را از چند منبع معتبر بررسی کنند.
با وجود همه این تهدیدها شبکه‌های اجتماعی همچنان می‌توانند ابزار مفیدی برای اطلاع‌رسانی باشند. به شرط آنکه کاربران با دقت، آگاهی و
مسئولیت‌پذیری از آن‌ها استفاده کنند. در نهایت اعتماد به اخبار در عصر شبکه‌های اجتماعی نه با سرعت بلکه با دقت بررسی و آگاهی به دست می‌آید. اگر مخاطبان یاد بگیرند هر خبر را بدون تحقیق نپذیرند و رسانه‌ها نیز به اصول حرفه‌ای پایبند بمانند. می‌توان امید داشت که فضای خبری سالم‌تر، شفاف‌تر و قابل اعتمادتر شکل بگیرد.

علی عدالتیان