×
×
جدیدترین‌‌ها

در نشست تخصصی گردشگری مطرح شد:
 گردشگری مسئولانه و توسعه پایدار ضرورتی که باید جدی گرفته شود

  • کد نوشته: 127443
  • ۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۴
  • همزمان با هجدهمین نمایشگاه  بین المللی گردشگری و صنایع دستی خراسان رضوی- مشهد ، نشست تخصصی گردشگری مسئولانه و توسعه پایدار عصر گذشته در سالن همایش های این نمایشگاه برگزار شد .
     گردشگری مسئولانه و توسعه پایدار ضرورتی که باید جدی گرفته شود
    به گزارش نخست نیوز ، سرور هادیان – در این نشست معاون سرمایه گذاری اداره کل میراث فرهنگی گردشگری و صنایع دستی خراسان رضوی با اشاره به اهمیت سرمایه‌گذاری مسئولانه در حوزه گردشگری و توسعه پایدار گفت: نقش کلیدی سرمایه‌گذار مسئول و تیم مسئولیت‌پذیر در موفقیت پروژه‌ها بسیار مهم‌است .
    دکتر احمد دیناری افزود: سرمایه‌گذاری در این حوزه نباید صرفاً اقتصادی باشد بلکه باید ملاحظات فرهنگی، زیست‌محیطی و اجتماعی را نیز در نظر گرفت. وی به ضرورت رعایت ملاحظات اولیه مانند مشورت با جوامع محلی، شورای روستا و مطالعه‌های امکان‌سنجی اشاره کرد و گفت:اغلب پروژه‌های گردشگری فاقد پیوست‌های فرهنگی و زیست محیطی است و این کم‌ توجهی در آینده منجر به خسارت‌های جبران‌ناپذیر می‌شود.
    این استاد دانشگاه بر اهمیت شناخت فرهنگ و آداب و رسوم مردم منطقه تأکید کرد و هشدار داد که عدم شناخت کافی می‌تواند منجر به مقاومت جامعه محلی و شکست پروژه شود. در ادامه وی بر اهمیت بررسی ظرفیت‌های منطقه‌ای، مانند ظرفیت تحمل گردشگر در روستاها، تأکید و بیان کرد: قبل از تبلیغات و بازاریابی، زیرساخت‌های لازم، باید فراهم شود زیرا بدون ایجاد زیرساخت‌های مناسب مانند آب، برق، گاز و مخابرات، تبلیغات بی‌فایده است و ممکن است به محیط زیست و فرهنگ منطقه آسیب برساند.
    معاون سرمایه گذاری اداره کل میراث فرهنگی گردشگری و صنایع دستی خراسان رضوی همچنین بر مشارکت جامعه محلی در پروژه‌های گردشگری اشاره کرد و اظهار داشت : عدم درگیر کردن مردم محلی در منافع اقتصادی، مقاومت و پشیمانی در آینده را به همراه دارد.
    از این رو سرمایه‌گذاری مسئولانه باید به گونه‌ای باشد که هم منافع اقتصادی برای سرمایه‌گذار و هم توسعه پایدار برای جامعه و محیط زیست را تضمین کند. دکتر دیناری بر اهمیت مدیریت پروژه، کنترل و نظارت صحیح و رعایت اصول عدالت و مسئولیت اجتماعی خاطر نشان ساخت: سرمایه‌گذاری مسئولانه نیازمند نگرش انسانی، توجه به منابع و محیط زیست و تیمی متعهد است که بتواند اثرات منفی را کاهش دهد و توسعه‌ای پایدار و متوازن را رقم بزند. وی عنوان کرد: اهمیت رعایت شاخص‌های جغرافیایی و آب و هوایی، دسترس‌پذیری برای افراد دارای معلولیت و مسئولیت‌پذیری اجتماعی در تمامی مراحل سرمایه‌گذاری ضروری است.
    وی توضیح داد: سرمایه‌گذاری مسئولانه، تنها با نگرش و تفکر مسئولانه سرمایه‌گذار و تیم مربوطه امکان‌پذیر است و پول تنها یکی از عوامل موفقیت است. در ادامه عضو هیئت علمی موسسه آموزش عالی بینالود ضمن  معرفی مفهوم گردشگری مسئولانه و اهمیت آن در توسعه پایدار گفت : گردشگری مسئولانه به معنای ایجاد مکان‌های بهتر برای زندگی و سفر است که نیازمند ‌همکاری ارگان‌های مختلف از جمله هتلداران، دولتمردان، مردم بومی و گردشگران است.
    دکتر زهرا پوری افزود: این نوع گردشگری بر حفاظت از محیط زیست، آگاهی فرهنگی و اجتماعی و نشاط اقتصادی تمرکز دارد و هدف آن کمترین آسیب رساندن به محیط طبیعی و منابع طبیعی است. علاوه برآن احترام به جامعه محلی و فرهنگ آن را از اصول اصلی گردشگری مسئولانه می توان بیان کرد. وی ادامه داد: رعایت آداب و رسوم، حمایت از کسب‌وکارهای محلی، یادگیری عبارات ساده محلی و کاهش زباله‌ها از جمله راهکارهای عملی در این حوزه هستند.
    دکتر پوری با اشاره به نمونه‌هایی از کشورهای توسعه‌یافته و در حال توسعه اظهار داشت : در کشورهای جنوب شرقی آسیا،  توسعه گردشگری انبوه منجر به جابجایی اجباری جوامع سنتی و بی‌عدالتی شده است، یعنی زمین های مسکونی گرفته شده و برای ساخت هتل ها و اقامتگاه ها استفاده شده است  در حالی که پروژه‌های گردشگری جامعه‌ محور مالکیت و سود را در اختیار جوامع محلی قرار داده و رونق اقتصادی و اجتماعی آن‌ها را افزایش داده است. عضو هیئت علمی موسسه آموزش عالی بینالود در ایران یادآور شد : ورود بی‌ضابطه گردشگران به مناطق بکر و حفاظت‌شده، منجر به تخریب محیط زیست و نارضایتی جوامع محلی شده است که راهکارهای پیشنهادی شامل تدوین  و اجرای استراتژی ملی برای گردشگری مسئولانه، مشارکت فعال جوامع و دستگاه های مختلف در برنامه‌ریزی و اجرا، ایجاد زیرساخت‌های سازگار با محیط زیست، استفاده از فعالان مردم نهاد و بخش خصوصی  و …ترویج گردشگری مسئولانه از طریق آموزش و آگاهی‌بخشی است.
    دکتر حسینیان  با اشاره به منطقه کوه‌های نمکی در بوشهر توصیح داد:  در این منطقه  گردشگران نمک‌های غارهای نمکی را برداشته و به خانه‌های خود می‌برند که این نشان‌دهنده عدم مسئولیت‌پذیری و آگاهی است. این رفتارها تهدیدی جدی برای میراث طبیعی و زیستی منطقه است. وی تاکید کرد: اهمیت آموزش و آگاهی‌سازی از سنین کودکی تأکید شده است، زیرا شخصیت فرد در سنین پایین شکل می‌گیرد و آموزش در این سنین می‌تواند تأثیرگذاری بیشتری داشته باشد. وی هشدار داد که با ادامه روند فعلی، بسیاری از گونه‌های جانوری و میراث طبیعی در معرض خطر قرار دارند و در آینده نزدیک ممکن است به طور کامل از بین بروند. بنابراین، نیاز است که حفاظت، نگهداری و ترویج فرهنگ مسئولانه در حوزه گردشگری جدی گرفته شود و زیرساخت‌ها به گونه‌ای طراحی شوند که کم‌ترین آسیب را به محیط زیست وارد کنند. عضوهیات علمی موسسه آموزش عالی بینالود به اهمیت سرمایه‌گذاری و نگاه اقتصادی در توسعه گردشگری پایدار اشاره و خاطر نشان ساخت: ضرورت بحث و تبادل نظر در این حوزه ضروری است .
    وی  همچنین تاکید کرد : نیاز به ایجاد چارچوب‌های قانونی و نظارتی شفاف، بهره‌گیری از کسب‌وکارهای نوآور و کارآفرین اجتماعی و تبلیغات هدفمند برای جذب گردشگران مسئولانه داخلی و خارجی مورد تأکید قرار گرفت. دکتر پوری بر فرصت‌های بی‌نظیر کشورمان ایران، با تنوع طبیعی، فرهنگی و تاریخی، تأکیدکرد و گفت : این ظرفیت‌ها باید به صورت هوشمندانه و مسئولانه مدیریت شوند. در مقابل، چالش‌هایی مانند عدم مشارکت جوامع محلی و کمبود آگاهی و بازاریابی هدفمند وجود دارند که باید با اقدام‌های عملی و استراتژیک برطرف شوند. از این رو گردشگری مسئولانه تنها یک شعار نیست بلکه راهی برای مقابله با چالش‌های جهانی و رسیدن به توسعه پایدار است. عضو انجمن طبیعت گردی ایران نیز به اهمیت و ضرورت استانداردسازی شاخص‌ها و مؤلفه‌های گردشگری مسئولانه اشاره کرد و گفت : گردشگری مسئولانه که با عناوینی مانند گردشگری سبز و پایدار  نیز مطرح است  در دنیای امروز به عنوان یک صنعت حیاتی شناخته می‌شود که می‌تواند منافع اقتصادی قابل توجهی برای کشورها فراهم کند.
    دکتر فروزان طاهری افزود:  با این حال، رشد سریع این صنعت در کنار مزایای اقتصادی، اثرات منفی بر محیط زیست، جوامع محلی و فرهنگ‌ها دارد که باید به حداقل برسد. در این راستا، گردشگری مسئولانه نقش مهمی در حفظ سلامت محیط زیست، فرهنگ محلی و ایجاد تعادل بین حقوق جامعه میزبان و گردشگران ایفا می‌کند. وی  با اشاره به آن که تاریخچه گردشگری در نیمه دوم قرن بیستم نشان می‌دهد که کشورهای مختلف برنامه‌ها و مدیریت‌های خاصی برای توسعه گردشگری، به ویژه گردشگری مسئولانه، اتخاذ کرده‌اند،اظهار داشت : ایران با توجه به پتانسیل‌های قوی در این حوزه، می‌تواند با الگوبرداری از کشورهای توسعه‌یافته و بومی‌سازی این اصول در کاهش تأثیرات منفی گردشگری و ارتقاء مزایای اقتصادی، فرهنگی و زیست‌محیطی گام‌های مؤثری بردارد. دکتر طاهری ادامه داد: اصولی مانند کاهش اثرات منفی بر محیط زیست، مسائل اجتماعی و فرهنگی، و برنامه‌ریزی اقتصادی پایدار، از جمله مواردی است که در برنامه‌ریزی‌های جهانی و محلی مورد تأکید قرار گرفته است.
    وی بیان کرد: در کشورهای توسعه‌یافته، مانند استرالیا، تمرکز بر پایداری محیط زیست و مشارکت جوامع محلی  به ویژه زنان در توسعه گردشگری مسئولانه دیده می‌شود. استرالیا با مدیریت تعداد بازدیدکنندگان، کاهش اثرات منفی، حفاظت از منابع طبیعی، آموزش و تفسیر فرهنگی و ترویج ارزش‌های طبیعی و زیست‌محیطی، نمونه‌ای موفق در این زمینه است. همچنین، سیاست‌هایی برای تشویق جوامع محلی به مشارکت در برنامه‌ریزی و تصمیم‌گیری، و بهره‌گیری از فرهنگ و آداب و رسوم محلی در پروژه‌های گردشگری، در این کشور اجرا شده است. عضو انجمن طبیعت گردی ایران مطرح کرد:کره جنوبی و صربستان نیز نمونه‌هایی از رویکردهای پایین‌به‌بالا در توسعه گردشگری مسئولانه هستند که بر مشارکت فعال جوامع محلی و آموزش تأکید دارند.
    این کشورها با بهره‌گیری از آداب و رسوم، فرهنگ و صنایع دستی محلی، سعی در حفظ پایداری محیط زیست و ارتقاء اقتصاد محلی دارند. وی یادآور شد :در ایران، با وجود پتانسیل بالا در انواع مختلف گردشگری، به ویژه گردشگری مسئولانه و سبز، متأسفانه برنامه‌ریزی و بهره‌برداری مناسب صورت نگرفته است. عدم توجه کافی به محیط زیست و فرهنگ محلی، باعث شده است که نتوان از این پتانسیل به درستی بهره‌مند شد.
    بنابراین، نیاز است که کارشناسان و مدیران با ایجاد فرهنگ تعامل، آموزش و آگاهی‌بخشی، زمینه‌های توسعه پایدار و مسئولانه را فراهم کنند. اهمیت آینده‌پژوهی و رصد مشکلات کوتاه‌مدت و بلندمدت در این حوزه، از دیگر نکات مورد تأکید است. یکی از اعضای هیات علمی موسسه آموزش عالی بینالود نیز به اهمیت و چالش‌های مرتبط با گردشگری مسئولانه و پایدار پرداخت و گفت :  متاسفانه هنوز درک صحیحی از مفهوم گردشگری مسئولانه در جامعه ما وجود ندارد و این موضوع نیازمند ترویج فرهنگ و آموزش است.
    دکتر نگار حسینیان افزود : در بسیاری موارد، نه تنها گردشگران بلکه جامعه محلی نیز از اهمیت حفاظت و مسئولیت‌پذیری در مقابل محیط زیست بی‌اطلاع هستند که این امر منجر به آسیب‌های زیست‌محیطی می‌شود. وی بیان کرد: در کنار توسعه‌های اقتصادی، به ارزیابی اثرات زیست‌محیطی توجه نشده است.
    در کشورهای پیشرفته، قبل از اجرای پروژه‌های گردشگری، ارزیابی‌های زیست‌محیطی انجام می‌شود که شامل بررسی تأثیرات بر تنوع زیستی و چرخه‌های طبیعی منطقه است اما در کشور ما، غالباً منافع اقتصادی بر حفاظت محیط زیست ترجیح داده می‌شودکه این موضوع منجر به تخریب اکوسیستم‌ها می‌گردد.

    سایر اخبار

    دیدگاهتان را بنویسید

    نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *