پیام‌های سفر لاوروف به تهران
کارشناس مسائل بین‌الملل، با اشاره به اهمیت سفر وزیر خارجه روسیه به تهران در شرایط کنونی و با تاکید براین که این سفر را باید در پیوند با روابط دوجانبه ایران و روسیه، تحولات امنیتی غرب آسیا و جنگ اوکراین و مناسبات قدرت‌های بین‌المللی ارزیابی کرد، گفت: مهم‌ترین پیام این سفر باید این باشد که روابط تهران و مسکو، بدون تأثیرپذیری از عوامل ثانویه، در مسیر توسعه و تعمیق در همه ابعاد قرار دارد.
به گزارش نخست نیوز – «عفیفه عابدی» کارشناس مسائل بین‌الملل ، درباره اهمیت سفر «سرگئی لاوروف» وزیر امور خارجه روسیه به تهران در شرایط کنونی و دلایل انجام این سفر در مقطع فعلی اظهار کرد: اهمیت این سفر را باید در پیوند سه سطح از تحولات بررسی کرد؛ روابط دوجانبه ایران و روسیه، تحولات امنیتی غرب آسیا پیرامون جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، جنگ اوکراین و مناسبات گسترده‌تر قدرت‌های بین‌المللی، شامل روابط روسیه، چین و آمریکا.
وی افزود: در سطح دوجانبه، این سفر نشانه تمایل و تلاش تهران و مسکو برای پیشبرد توافق جامع مشارکت راهبردی است. در سطح منطقه‌ای نیز زمان‌بندی سفر اهمیت ویژه‌ای دارد. در شرایطی که احتمال حمله دوباره آمریکا و اسرائیل به ایران وجود دارد، سفر وزیر امور خارجه روسیه به تهران، هم نشان‌دهنده مناسبات نزدیک دو کشور است و هم بیانگر آن است که مسکو می‌خواهد در تحولات منطقه‌ای بازیگری اثرگذار باشد.
این کارشناس مسائل بین‌الملل ادامه داد: وزارت امور خارجه روسیه نیز اعلام کرده است که بررسی وضعیت پیرامون ایران و اقدام‌های دیپلماتیک برای کاهش تنش، از محورهای اصلی مذاکرات خواهد بود. بنابراین، این سفر را نمی‌توان صرفاً یک دیدار دوجانبه ارزیابی کرد.
روسیه ظرفیت‌های دیپلماتیک مهمی برای کاهش تنش دارد
عابدی در پاسخ به پرسشی درباره نقش روسیه در کاهش تنش‌های ایران با آمریکا و رژیم صهیونیستی و میزان توانایی مسکو برای اثرگذاری بر تصمیم‌های واشنگتن گفت: روسیه از چند ظرفیت مهم برخوردار است؛ عضویت دائم در شورای امنیت سازمان ملل، مناسبات قوی‌تر با چین، روابط گسترده و عمیق با سایر بازیگران منطقه، روابط نزدیک با ایران و ارتباط مستقیم با واشنگتن، از جمله این ظرفیت‌هاست. همچنین روسیه توانایی انتقال پیام‌ها و تسهیل گفت‌وگوهای سیاسی را دارد.
وی تصریح کرد: این ظرفیت‌ها می‌توانند در جلوگیری از سوءبرداشت‌های امنیتی، ایجاد کانال‌های ارتباطی و فراهم کردن زمینه برای مذاکرات مؤثر باشند.
این کارشناس مسائل بین‌الملل با بیان اینکه ایران و روسیه در برابر آمریکا و غرب تقریباً با مسائل مشابهی مواجه هستند، اظهار کرد: برخلاف بدبینی‌های واقع‌بینانه بین‌المللی، تضعیف هر یک از این دو کشور در برابر غرب، بر سرنوشت دیگری نیز تأثیر مستقیم و منفی خواهد داشت.
عابدی با تأکید بر ضرورت تفکیک ظرفیت دیپلماتیک روسیه از توانایی این کشور برای تغییر تصمیم‌های آمریکا و اسرائیل، گفت: مسکو می‌تواند به واسطه اعتمادی که بین ایران و روسیه وجود دارد و توانایی تحمیل هزینه‌های سیاسی به آمریکا و اسرائیل، میانجیگر توانمندتری باشد؛ اما نمی‌تواند تضمین کند که واشنگتن یا تل‌آویو مطابق با توافق با روسیه به هر نوع موافقت‌نامه‌ای پایبند باشند، چراکه روسیه نیز با رویکرد خصمانه آمریکا و اسرائیل مواجه است.
وی خاطرنشان کرد: از نگاه ایران، ابتکارهای روسیه قابل ارزیابی است، اما آمریکا و اسرائیل قابل اعتماد نیستند؛ حتی اگر میانجیگری روسیه در میان باشد.
پیام‌های سفر لاوروف به تهران
دیدار پوتین و پزشکیان
همکاری اقتصادی و دفاعی؛ محور مهم توافق راهبردی ایران و روسیه
عابدی در ادامه، درباره جایگاه توافق جامع مشارکت راهبردی ایران و روسیه در سفر لاوروف و فرصت‌ها و موانع تبدیل این توافق به دستاوردهای ملموس در حوزه‌های اقتصادی، انرژی، حمل‌ونقل و سرمایه‌گذاری اظهار کرد: توافق جامع مشارکت راهبردی که در ژانویه ۲۰۲۵ میان دو کشور امضا شد، چارچوبی برای گسترش همکاری‌های سیاسی، اقتصادی، علمی، فنی و امنیتی فراهم کرده است و باید به‌عنوان نقشه راه در تمام مناسبات به کار گرفته شود.
وی افزود: از نظر من، در شرایط فعلی که دو کشور تحت تحریم‌های شدید قرار دارند، مهم‌ترین جنبه این توافق راهبردی، همکاری برای افزایش تاب‌آوری اقتصادی و دفاعی است. ایران و روسیه ناگزیرند با ابتکارهای دوجانبه و نهادی در سازمان همکاری شانگهای و بریکس، سیستم تحریمی غرب را مغلوب کنند.
روسیه به دنبال ارتقای جایگاه خود در مسائل امنیتی خلیج فارس است
این کارشناس مسائل بین‌الملل در پاسخ به پرسشی درباره پیام سفر لاوروف به منامه پیش از سفر به تهران و احتمال ایفای نقش میانجی میان ایران و کشورهای عربی منطقه گفت: سفر لاوروف به منامه پیش از سفر به تهران را می‌توان در چارچوب سیاست منطقه‌ای روسیه در غرب آسیا ارزیابی کرد. روسیه برای ارتقای جایگاه خود در مسائل امنیتی خلیج فارس، مسلماً باید با همه کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس گفت‌وگو و رایزنی داشته باشد.
عابدی ادامه داد: در عین حال، اولویت ایران نیز همواره حل مسائل از مسیر دیپلماتیک بوده است و آنچه موجب توسل ایران به موشک شد، خیانت برخی کشورهای منطقه به مسیر دیپلماتیک بود.
وی با بیان اینکه تهران همواره اعلام کرده است که می‌داند نباید تا ابد با همسایگان خود در جنگ باشد، تأکید کرد: این امر مشروط به آن است که همسایگان ایران نیز با تعهد به اصل حسن همجواری و ارزش‌های برادری دینی، از همدستی با توطئه‌های دشمنان ایران خودداری کنند.
این کارشناس مسائل بین‌الملل افزود: با اینکه بازیگرانی مانند بحرین هنوز هیچ نوع سیگنال آشکار و مثبتی از خود نشان نداده‌اند، ایران همچنان به‌صورت شبکه‌ای همه راهبردهای دیپلماتیک و دفاعی را در مسیر حل مناقشه دنبال می‌کند.
عابدی با اشاره به سابقه تلاش‌های روسیه برای میانجیگری میان ایران و کشورهای عربی گفت: تلاش روسیه برای میانجیگری میان ایران و کشورهای عربی منحصر به شرایط فعلی نبوده و در دهه گذشته نیز دنبال شده است. در شرایط کنونی، این رویکرد می‌تواند نه‌تنها برای ایران، بلکه برای این کشورها نیز فرصتی ایجاد کند تا بتوانند با ایران گفت‌وگو داشته باشند و از سوق دادن منطقه به جنگ ویرانگر خودداری کنند؛ جنگی که برای همه کشورهای مسلمان منطقه هزینه خواهد داشت.
