نخست نیوز – دکتر مهدی یاراحمدی خراسانی – در چنین محیطی، موفقیت نه الزاماً نصیب قویترینها، بلکه نصیب کسانی میشود که بهتر میبینند، سریعتر تصمیم میگیرند و توانایی بیشتری برای حفظ تعادل دارند.
فعال اقتصادی در ایران با مجموعهای از موجهای همزمان مواجه است؛ تغییرات اقتصادی، نوسان قیمتها، تغییر رفتار مشتریان، محدودیتهای تجاری، تحولات فناوری، رقابت فشرده و تغییرات مداوم در فضای کسبوکار. هر یک از این عوامل میتواند مانند موجی تازه از راه برسد. مساله اصلی این نیست که چگونه میتوان جلوی شکلگیری موجها را گرفت؛ زیرا بسیاری از آنها خارج از کنترل بنگاه اقتصادی هستند. مساله مهمتر این است که چگونه باید در برابر آنها ایستاد، مسیر حرکت را اصلاح کرد و از دل بیثباتی، فرصت ساخت.
موجسوار حرفهای پیش از ورود به آب، موج را مطالعه میکند. او نمیتواند دریا را کنترل کند، اما میتواند زمان حرکت، زاویه قرارگیری و میزان سرعت خود را مدیریت کند. مدیر کسبوکار نیز باید چنین نگاهی داشته باشد. تحلیل بازار، شناخت مشتری، رصد رقبا، پایش تغییرات اقتصادی و پیشبینی سناریوهای مختلف، همان چیزی است که به سازمان امکان میدهد پیش از رسیدن موج، خود را آماده کند. مدیری که تنها پس از وقوع بحران واکنش نشان میدهد، شبیه موجسواری است که تازه پس از برخورد موج تصمیم میگیرد چه کند.
اما موجسواری تنها به مهارت فنی وابسته نیست؛ مهمتر از آن، حفظ تعادل است. در کسبوکار نیز سازمانهایی که بیش از حد به یک محصول، یک مشتری، یک بازار یا یک شیوه درآمدی وابستهاند، با کوچکترین تغییر ممکن است تعادل خود را از دست بدهند. تنوعبخشی به بازارها، توسعه محصولات، سرمایهگذاری روی منابع انسانی، استفاده هوشمندانه از فناوری و ایجاد چند مسیر درآمدی، همان تختهای است که میتواند سازمان را روی آب نگه دارد.
نکته مهم دیگر، تشخیص زمان مناسب برای حرکت است. در آبهای خروشان، هر موجی ارزش سوار شدن ندارد. برخی موجها خطرناکاند و برخی میتوانند سرعت حرکت را چند برابر کنند. در بازار ایران نیز هر تغییر الزاماً تهدید نیست. افزایش هزینهها ممکن است سازمانی را وادار به بازنگری در فرایندهای ناکارآمد کند؛ تغییر رفتار مشتری میتواند زمینه خلق محصولی تازه باشد و حتی محدودیتهای بازار ممکن است فرصتهایی برای نوآوری، بومیسازی و طراحی مدلهای جدید کسبوکار ایجاد کند.
در نهایت، کسبوکار موفق در ایران کسبوکاری نیست که انتظار داشته باشد آبها همیشه آرام شوند. چنین انتظاری ممکن است سالها سازمان را متوقف کند. سازمانهای ماندگار، خود را برای آبهای خروشان آماده میکنند. آنها یاد میگیرند که موج را انکار نکنند، از آن نترسند و بیمحابا نیز به دل آن نزنند؛ بلکه آن را بخوانند، زمان مناسب را تشخیص دهند و با حفظ تعادل حرکت کنند.
در اقتصاد پرنوسان، مزیت رقابتی واقعی شاید نه در داشتن دریای آرام، بلکه در توانایی موجسواری در دریای ناآرام باشد. کسبوکاری که یاد بگیرد چگونه با تغییر حرکت کند، دیگر قربانی موجها نخواهد بود؛ بلکه میتواند از همان موجهایی که دیگران را زمین میزنند، برای پیشرفتن استفاده کند.










