نخست نیوز – مراسم مذهبی شیعیان هرکدام برای درک بخشی از دین طراحی شده و زمانی موصرخواهد بود که بتواند کارکرد مذهبی خود را داشته باشد و باعث تعالی اقشارجامعه به سمت هدف نهایی دین خداوند و شعایر دینی شود.
سالهای متمادی است که صاحبنظران فرهنگ دینی با قلم و سخن دلسوزانه خود درباره ضرورت پرهیز از چسبیدن به مناسک ظاهری و غفلت از محتوای آنچه مقتضای این مناسک است هشدار میدهند ولی متأسفانه گوش شنوایی وجود ندارد. آنچه همزمان با سالروز شهادت امام رضا علیهالسلام امسال در مشهد رخ داد یکی از نتایج بیتوجهی به همین هشدارهاست.
همزمان با سالروز شهادت حضرت علی بن موسی الرضا علیهالسلام هر سال زائران زیادی به مشهد مشرف میشوند و هیأتهای عزاداری زیادی هم در خیابانهای اطراف حرم و در صحنهای مطهر به سینهزنی و ذکر مصیبت میپردازند. امسال نیز همین اقدام ارزشمند انجام شد با این تفاوت که دو هیأت که همزمان در یکی از صحنها حضور داشتند واظهارات مداح یک هیات مورد اعتراض هیأت دیگر قرار گرفت و همین موضوع جزیی باعث درگیری شد. بعضی از حاضران هم از صحنه درگیری فیلم تهیه کرده و آن را در فضای مجازی دست به دست کردند…
میتوان از کنار این واقعه عبور کرد و به آن اهمیت نداد ولی این بیتفاوتی به نوعی بیتوجهی نسبت به خطری است که فرهنگ مذهبی ما را تهدید میکند. ما مردم ایران و بطور کلی شیعیان با فرهنگ مذهبی تکریم پیامبر خدا و اهلبیت علیهمالسلام پرورش یافتهایم و تربیت دینی، حرمتگذاری به همنوع، رعایت حقوق انسانها، گذشت و حل و فصل مشکلات و اختلافات با شیوه مسالمتآمیز را که از مصادیق فرمان الهی «رحماء بینهم» در قرآن کریم است را از برکات پرورش مذهبی داریم.
سالهای متمادی است که صاحبنظران فرهنگ دینی با قلم و سخن دلسوزانه خود درباره ضرورت پرهیز از چسبیدن به مناسک ظاهری و غفلت از محتوای آنچه مقتضای این مناسک است هشدار میدهند ولی متأسفانه گوش شنوایی وجود ندارد. آنچه همزمان با سالروز شهادت امام رضا علیهالسلام امسال در مشهد رخ داد یکی از نتایج بیتوجهی به همین هشدارهاست.
با قطع نظر از سوءاستفادهای که دشمن از این واقعه تأسفبار کرده و خواهد کرد، اصولاً فرهنگ مذهبی شیعه باید از چنین عیوبی منزه باشد بطوری که هر شیعهای در هر نقطه از جهان بتواند به کمال این فرهنگ افتخار کند و آن را به عنوان الگو به همگان معرفی نماید. این فرهنگ بالنده با همین ویژگی در طول قرنها توانست مکتب اهلبیت را ترویج نماید و آن را از انواع گزندها، توطئهها، سدها و تبلیغات مسموم مصون بدارد و منشأ برکات زیادی برای انسانیت و خیزشهای پرصلابتی علیه ظلم و ستم گردد.
انتظار این بود که در دوران حاکمیت نظام جمهوری اسلامی در ایران بیش از آنچه در بخش کمی به رشد فرهنگ مذهبی افزوده میشود بخش کیفی و محتوایی آن نیز رشد یابد. متأسفانه به میدان آمدن عدهای از مداحانی که بدون آموختن علوم اهلبیت وارد صحنهگردانی هیاتهای مذهبی شدند و رشد بیمهار این قشر، باعث غلبه حیرتانگیز کمیت بر کیفیت در بخش فرهنگ مذهبی شد بطوری که محتوا مورد غفلت قرار گرفت و ظاهرسازیها توانستند مناسک را به استخدام خود درآورند و تربیت دینی تحتالشعاع ظواهر قرار بگیرد.
مراسم مذهبی مانند کارناوالهای سنتی که دربرخی کشورها وشهرها و فرهنگها جریان دارد نیست که هرچه جمعیت حاضر درآن بیشترشد خوشحالتر شویم یا اگر منجر به جذب گردشگر بیشتری شد آنرا موفق تر فرض کنیم .مراسم مذهبی شیعیان هرکدام برای درک بخشی از دین طراحی شده و زمانی موصرخواهد بود که بتواند کارکرد دینی خود را داشته باشد و باعث تعالی جوانان به سمت هدف نهایی دین شود. مناسک، ظرفهای آمادهای هستند که اگر با محتوای غنی در اختیار آشنایان با معارف دینی و محتوای مذهبی قرار گیرند، بهترین اهرمها برای ترویج محتوای اسلام و مکتب غنی و پرافتخار اهلبیت علیهمالسلام خواهند بود. این کار بزرگ را مداحان سنتی و خطبای باسواد در طول تاریخ تشیع کردند و افسوس که اکنون جای آنها در این عرصه خالی است.
برای جلوگیری از خسران بزرگی که اکنون متوجه فرهنگ مذهبی است، باید مداحان سنتی آشنا با معارف دینی و خطبای باسواد به صحنه برگردند. بازگرداندن جامعه به این سنت حسنه وظیفهای است که روحانیت اصیل و مستقل برعهده دارد و نباید در این زمینه کوتاهی کند.
سعید کوشافر










