ظهور نور
نخست نیوز – کتابخانه حرم مطهر رضوی با بیش از هزار سال قدمت تاریخی، از دیرباز محلی امن برای حفظ میراث مکتوب ایران و جهان اسلام، در پرتوی سنتهای نیکوی نذر و اهدا بوده است.
به گزارش نخست نیوز، غنای روزافزون منابع مطالعاتی همچون آثار خطی، اسناد، کتابهای چاپ سنگی، مطبوعات، کتابهای چاپی و… و گستره خدمات کتابخانه رضوی از یک طرف و نگاه محبان حضرت رضا(ع) به امر وقف و نذر فرهنگی همچون وقف کتابخانه، اهدای منابع میراثی و نذر کتاب در دوران معاصر از طرف دیگر، زمینهساز شکلگیری نهادی همچون سازمان کتابخانهها، موزهها و مرکز اسناد در مجموعه بزرگ آستان قدس رضوی شده است. در ادامه، پای صحبتهای حجتالاسلاموالمسلمین سیدجلال حسینی، رئیس سازمان در این خصوص مینشینیم.
نقش اشخاص مختلف در اهدای منابع
رئیس سازمان کتابخانهها، موزهها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی در این باره بیان میکند: در چهار ماهه نخست سال 1405، منابع مطالعاتی مختلف اعم از 50 نسخه خطی، 254 نسخه چاپ سنگی و سربی، 26 هزار و 130 جلد کتاب چاپی، 631 هزار و 12 سند، 12 هزار و 570 نسخه مطبوعات و 126 منبع دیجیتال و الکترونیکی، از اهداکنندگان آثار دریافت شده است.
حجتالاسلاموالمسلمین حسینی میگوید: هر ساله به پشتوانه حمایتهای تولیت آستان قدس رضوی و تأمین بودجه مورد نیاز سازمان، خریداری منابع برای کتابخانههای آستان قدس رضوی نیز انجام میشود که بیتردید نیکاندیشی ناذران صحن و سرای رضوی در تأمین این منابع مالی، نقش اثرگذاری دارد.
وی در ادامه با اشاره به اینکه اهداکنندگان منابع چاپی شامل اشخاص حقیقی و حقوقی میشود، عنوان میکند: از جمله اشخاص حقیقی میتوان از مؤلفان نام برد که اثر خود را شخصاً تحویل کتابخانه رضوی میدهند یا از طریق پست برای کتابخانه، ارسال میکنند.
وی میافزاید: اهدای کتابخانه شخصی علما و محققان توسط خودشان یا خانواده آنها در مشهد و شهرستانها و همچنین کتابهایی که از منازل اهداکنندگان در سطح شهر مشهد جمعآوری میشود یا منابعی که توسط اهداکنندگان شهرستانی از طریق پست یا باربری برای کتابخانه ارسال شده، همگی با مشارکت اشخاص حقیقی انجام میشود.
حجتالاسلاموالمسلمین حسینی ادامه میدهد: از جمله اشخاص حقوقی نیز میتوان به نهادها و سازمانهای محلی و ملی که جدیدترین آثار خود را از طریق پست برای کتابخانه میفرستند و برخی از ناشران که هر ساله جدیدترین آثار خود را بهصورت اهداء از طریق پست برای کتابخانه ارسال میکنند، اشاره کرد. البته از بخشهای مختلف آستان قدس رضوی نیز ارسال کتاب به کتابخانه انجام میشود.
تکریم اهداکنندگان با جذب انواع کتاب
رئیس این سازمان درباره چگونگی دریافت منابع اهدایی کتابخانه از ناذران و اهداکنندگان نیز میگوید: انواع آثار خطی، چاپ سنگی و چاپ سربی از جمله قرآنهای خطی توسط مدیریت مخطوطات این سازمان در راستای تکریم اهداکنندگان از زائران و مجاوران دریافت میشود.
وی با اشاره به انجام مصاحبه با اهداکنندگان نسخ خطی و چاپ سنگی با هدف مستندسازی در مدیریت مخطوطات سازمان، میافزاید: تحویل برگه رسید و اعلام وصول منابع اهدایی به اهداکنندگان آثار، از دیگر اقدامات این مدیریت بهشمار میآید.
حجتالاسلام والمسلمین حسینی ادامه میدهد: اهدای منابع چاپی به سازمان نیز بهصورت متمرکز توسط اداره خدمات کتابداری معاونت کتابخانههای سازمان پیگیری میشود.
وی درباره فعالیتهای سازمان کتابخانهها، موزهها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی در حوزه نذر و اهدای کتاب نیز میگوید: این سازمان با اقداماتی نظیر مکاتبه با دانشگاههای سراسر کشور اعم از دانشگاههای آزاد و دولتی برای دریافت منابع اهدایی آنها، مکاتبه با خانه کتاب ایران و مکاتبه با کتابخانه ملی ایران بهمنظور ارتقای جایگاه کتابخانه آستان قدس رضوی در قانون واسپاری، در این مسیر فعالیت میکند.
وی میافزاید: حضور در نمایشگاههای کتاب و توزیع فرمهای دریافت منابع اهدایی، مکاتبه با مؤسسات فرهنگی آستان قدس رضوی و انجام تبلیغات در وبسایت سازمان نظیر انتشار مصاحبه با اهداکنندگان شاخص، از دیگر اقدامات در این راستا، بهشمار میآید.
چگونگی اهدای اسناد و نشریات
حجتالاسلاموالمسلمین حسینی بیان میکند: همچنین اهداکنندگان منابع در حوزه سند و نشریه طی هماهنگی با مدیریت مرکز اسناد و مطبوعات آستان قدس رضوی، میتوانند آثارشان را به این آستان مقدس، تقدیم کنند.وی ادامه میدهد: دراینراستا، اسناد اعم از سند مکتوب، عکس، فیلم، نوار صوتی و تصویری و…، از اهداکننده دریافت و اعلام وصول میشود. در حوزه مطبوعات نیز روزنامه، سالنامه و مجلههای اهدایی، که کسری مطبوعات را تأمین کند، برای تأمین مجموعه، جذب میشود. نفایس و نسخههای قدیمی نیز در زمره اهداییهای مطبوعاتی است که به دست ما میرسد.
وی خاطرنشان میکند: در اینمیان، برخی از مجموعهداران حقیقی اسناد و مطبوعات، از سرِ ارادت به حضرت رضا(ع) با هزینه شخصی برای خرید منابع اقدام و آنها را به سازمان اهدا میکنند.
جواد لگزیان
