مدیریت هیجانات اجتماعی

نخست نیوز : دکتر مهدی یاراحمدی خراسانی– انسان مجموعه‌ای از ارزش‌ها، باورها، اعتقادات به‌علاوه‌ دامنه‌ای از درک، عقل و شعور است که باید قبل از هر اقدامی آن‌ها را در نظر بگیرد و در چارچوب منطق رفتار نماید. اما گروهی از انسان‌ها هستند که فارغ از چارچوب معرفتی خویش با هر نسیم اجتماعی تغییر می‌کنند و در روندهای جاری غرق می‌گردند. مدیریت هیجان به‌صورت کلی و مدیریت هیجانات اجتماعی به‌صورت خاص یکی از مهارت‌های مهم در زندگی آدمی است که به رفتار آگاهانه، هوشیارانه و خلاقانه می‌انجامد و سبب می‌گردد فرد بتواند اقدامات خود را در مسیر منطقی و معقول کنترل و هدایت نماید. برای آن‌که بتوانیم هیجان خود را آگاهانه و خلاقانه مدیریت کنیم، لازم است انواع آن را به‌خوبی بشناسیم و از وجود آن‌ها آگاه باشیم. مهارت مدیریت هیجان سبب می‌شود تا بتوانیم احساسات متفاوت را درک کنیم، هیجانات ایجادشده در شرایط مختلف را پیش‌بینی کنیم و بدانیم که در زمان بروز هر هیجان چه واکنشی باید از خود نشان دهیم. مدیریت هیجان اشاره به این موضوع دارد که هیجان‌های خود را بپذیریم، اما نه به این معنا که هر زمان و در هرجایی آن را بروز دهیم. درواقع در این مهارت یاد می‌گیریم که هر انسان میزبان مجموعه‌ای از هیجانات است، اما نمی‌تواند به هر شکلی که خواست آن‌ها را ابراز کند. چه‌بسا بسیاری از رفتارهای ناصواب آدمی پیامد هیجانی نامتعارف و یا کنترل نشده است. کنترل احساسات پیش‌نیاز مدیریت هیجانات است. عدم توانایی کنترل احساسات ممکن است آسیب‌های جدی به خود و یا اطرافیان انسان وارد نماید. از طرف دیگر چگونگی واکنش فرد تاثیر مستقیم بر روی روابط اجتماعی وی دارد. هیجان شامل احساسات مختلف می‌شود که عدم مدیریت هر یک از انواع آن می‌تواند تبعات مثبت و یا منفی به همراه داشته باشد. هیجانات آدمی برای بقا سودمند و کارکردی هستند؛ اما مساله مهم اینجاست اگر در مدیریت هیجانات تمرین نکنیم و مهارت کافی نداشته باشیم و آن‌ها به شکل کنترل نشده یا افسارگسیخته ظاهر شوند نه‌تنها از کارکرد زیستی و اجتماعی مناسبی برخوردار نخواهند بود، بلکه به روند زیست طبیعی بشر آسیب خواهند رساند. به‌عنوان‌مثال خشم شدید کنترل نشده منجر به از بین رفتن و یا شکسته شدن حلقه ارتباطات بین فردی و آسیب شبکه حمایت اجتماعی افراد می‌گردد. اما اگر هیجانات خود را مدیریت و هدایت نماییم قادر خواهیم بود از مزیت‌های رفتاری فراوانی برخوردار شویم؛ به‌عنوان‌مثال؛ سلامت ذهنی و عاطفی، کاهش آشفتگی و استرس و ناکامی، ثبات و پختگی هیجانی، عملکرد بهتر درنتیجه کنترل فشار هیجانی، تعامل بهتر با دیگران وزندگی اجتماعی رضایت‌بخش، توانمندی، آسایش و شادکامی….  بخشی از این پیامدهای مطلوب هستند. مهارت مدیریت هیجانات به ما کمک می‌کند تا بتوانیم با توجه به شرایط محیط اجتماعی، هیجان‌های خود را شناسایی و کنترل نماییم. مدیریت هیجانات اجتماعی نیاز به آگاهی و تمرین دارد و در مرور زمان در یک جامعه نهادینه و به رفتار عرفی تبدیل می‌گردد. جوامع هیجان‌زده با کوچک‌ترین تلنگری دچار واگرایی و ازهم‌گسیختگی می‌شوند لذا یکی از وظایف مهم نهادهای مربوط در ایجاد همبستگی اجتماعی ارائه آموزش‌های عمومی مستقیم و غیرمستقیم در جهت کنترل هیجانات است.