تحریم یا ندانم‌کاری مسوولان!
بیست سال پیش، تحریم‌ها علیه ایران بر سر یک موضوع بود: غنی‌سازی اورانیوم. اما امروز شبکه‌ای است که نفت، بانک، کشتی، هواپیما، خودرو و راه‌آهن را هم می‌گیرد.
به گزارش نخست نیوز – علی خسروشاهی– فهرست تحریم فعال آمریکا به تنهایی حدود ۳۳۵۰ هدف دارد و جمع فهرست‌های اصلی غربی و سازمان ملل، با احتساب تکراری‌ها، نزدیک ۶۰۰۰ مورد است.
سه موج تحریم
موج اول (۲۰۰۶ تا ۲۰۱۵): پرونده هسته‌ای. از دسامبر ۲۰۰۶ و قطعنامه ۱۷۳۷، سازمان ملل، آمریکا و اروپا تحریم‌ها را گام‌به‌گام بالا بردند. با اجرای برجام در ژانویه ۲۰۱۶ بخش بزرگی از تحریم‌های هسته‌ای برداشته یا معلق شد، ولی تحریم‌های تروریسم، حقوق بشر و موشک ماند.
موج دوم (۲۰۱۸ به بعد): فشار حداکثری. آمریکا در مه ۲۰۱۸ از برجام بیرون آمد و تحریم‌ها را برگرداند. در همان دور بیش از ۷۰۰ فرد، نهاد، هواپیما و کشتی هدف شدند. دولت بایدن هم تحریم‌ها را نگه داشت و صدها هدف دیگر اضافه کرد.
موج سوم (۲۰۲۵ تا امروز): تشدید تحریم‌های سازمان ملل طبق خزانه‌داری آمریکا ۲۷ سپتامبر ۲۰۲۵ برگشت. در ۲۴ اوت ۲۰۲۶ هم عملیات (انزوای اقتصادی) آغاز شد. اول اکتبر، بخش‌های خودرو و ریل هم هدف قرار گرفتند.
بانک جهانی می‌گوید اقتصاد ایران در ۲۰۲۶ حدود ۷/۷ درصد کوچک می‌شود و این نتیجه بسته‌شدن تنگه هرمز و جنگ است.
مردم می‌پرسند این وضع نتیجه تحریم است یا ندانم‌کاری مسوولان. شواهد می‌گوید هر دو سهم دارند و هر کدام دیگری را بدتر می‌کند.بانک جهانی می‌گوید درآمد سرانه واقعی مردم ایران به سطح پانزده سال قبل برگشته فقط 8/24 میلیون از 1/66 میلیون نفر در سن کار شاغل هستند و بیکاری جوانان دو دهه بالای ۲۰ درصد بود..
گزارش بانک جهانی هم فقط فرض می‌کند تنگه هرمز از ۳۱ دسامبر به‌تدریج باز می‌شود، یعنی بهبود به تصمیم‌های سیاسی وابسته است. البته به شروطی که در ذیل می آید :
پایان وضعیت جنگ و محاصره یا توافقی که فشار تحریم را کم کند. تجربه برجام نشان داد با رفع تحریم رشد برمی‌گردد، ولی شکننده است.
کنترل تورم و ثبات پول و بانک‌ها.
رفع بحران آب و انرژی و جلب سرمایه‌گذاری.
بهبود فضای کسب‌وکار و کاهش فساد، چون بدون آن رفع تحریم هم به رفاه مردم نمی‌رسد.
تحریم‌ها از یک پرونده هسته‌ای به شبکه‌ای جهانی تبدیل شده‌اند که هر سال بزرگ‌تر می‌شود.
تا امروز هیچ یک از طرف‌های اصلی این ماجرا مسیری برای رفع ریشه‌ای آن ارایه نکردند، یا اگر کردند، هزینه‌اش را برای مردم نادیده گرفتند. حال آنکه مهمتر از هر مساله دیگری، وضعیت مردم را باید در نظر گرفت. مردم صاحب حق اند…
