به گزارش نخست نیوز ،محمدجعفر محمدزاده _
در همایش بین‌المللی ماجرای فکر فلسفی دکتر دینانی در پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی ( ۶و ۷ دی‌ماه ۱۴۰۴):
دکتر دینانی را می‌توان فیلسوفی دانست که گفت‌وگو را به‌مثابه روشی بنیادین در مشی فلسفی خود برگزیده است. هرچند وی این ویژگی را نخست در توصیف روش فکری خواجه نصیرالدین طوسی به کار برده و اثری مستقل در شرح آرای او نوشته است، اما به باور من، در روزگار معاصر، عنوان « فیلسوف گفت‌وگو » برازنده‌ی خود اوست.
◽️ زبان، برای آنکه ظهوری معنادار پیدا کند، نیازمند اندیشه است؛ بلکه نیازمند اندیشیده‌شدنِ اندیشه‌ها ست. اندیشه‌ها، آنگاه که اندیشیده شوند پرسش می‌آفرینند؛ پرسش‌هایی که برای آنها پاسخ‌هایی ضروری می‌نماید و هر پاسخ، خود زمینه‌ساز پرسش‌های تازه است و بدین‌سان، ماجرای فکر فلسفی آغاز می‌شود.
◽️ شواهد شیوه‌ی خردگسترِ پرسش و پاسخ در تاریخ علم و سنت‌های فکری فراوان است.
◽️ آثار دکتر دینانی، چه آنها که به شیوه‌ی گفت‌وگو سامان یافته‌اند و چه آنها که به قلم او نوشته شده‌اند، عموماً یا در پاسخ به پرسشی معین پدید آمده‌اند، یا به طرح پرسش‌های بنیادین می‌پردازند؛ پرسش‌هایی که برخی نتیجۀ گفت‌وگوی با خویشتن است.
◽️ چه‌بسا بسیاری از سخنان بنیادین، تنها در بستر گفت‌وگو امکان ظهور یافته‌اند. قرآن کریم، نمونه‌ی روشن این شیوه است؛ در متنی که سرشار از گفت‌وگوی خداوند با پیامبر اسلام(ص) و مخاطبان گوناگون است، بسامد واژگانی چون «قُل» و «یَسْئَلونَک» به‌روشنی نشان می‌دهد که پرسش و پاسخ، ساختار درونی این متن قدسی را شکل داده است.
◽️در سنت حماسی و حکمی ایران نیز، این روش به‌خوبی دیده می‌شود. در شاهنامه‌ی فردوسی ، چهره‌هایی چون زال و بزرگمهر، حکمت خود را نه در سکوت و در پهلوانی و مدیریت، بلکه در میدان پرسش و پاسخ آشکار می‌کنند.
◽️دکتر دینانی بر این باور است که جدایی اندیشه از گفتار بی‌معناست و نمی‌توان از انفصال میان فلسفه، زبان، منطق و گفتار سخن گفت. به تعبیر خود او: «اگر گفتار را عمل اندیشه بدانیم، خواهیم دید که اندیشه و عمل دو مرتبه از یک واقعیتند و ارتباط میان این دو چنان ظریف و دقیق است که کمتر کسی می‌تواند چگونگی آن را توضیح دهد».
◽️ دکتر دینانی در آثار گفت‌وگو‌محور خود و حتی در نوشته‌هایش، همواره بر شجاعت در گفتار تأکید دارد؛ تکیه‌کلام معروف او «بگو و نترس!» نشان‌دهنده این رویکرد است. او در پاسخ به پرسش‌های اساسی، توجهی به بدآمد یا خوش‌آمد دیگران ندارد و سخن را مستقیم و صریح بیان می‌کند.
◽️ دکتر دینانی با احاطه کم‌نظیر بر ادبیات فارسی، توانسته است فهم پیچیده‌ترین مسائل فلسفی را با کمک مثال‌ها و گفتارهای ادبی آسان کند. او در هر زمان و هر موضوع، نمونه‌ای روشن از ادب فارسی ارائه می‌کند.
◽️گفت‌وگوی فلسفی دکتر دینانی به ما می‌آموزد که فلسفه نه صرفاً مطالعه‌ی متون و نظریه‌ها، بلکه تجربه‌ی زنده‌ی اندیشه و عمل است؛ تجربه‌ای که با پرسشگری، شجاعت، طراوت ادبی و دقت فلسفی شکل می‌گیرد و همواره خواننده و شنونده را به مسیر روشن‌تری از شناخت سوق می‌دهد.