نخست نیوز | پایگاه خبری تحلیلی نخست

افسانه‌های بومی در فرهنگ ایرانی

شناسه مطلب: 105705
زمان انتشار: 1403/06/02 ساعت 00:16
ارسال توسط: خبرنگار
داستان‌سرایی حضور پررنگی در فرهنگ ایرانی دارد . در ایران باستان نوازنده‌های سیار اشعار حاوی داستان‌های پادشاهان و قهرمانان گذشته را همراه با آوای موسیقی می‌خواندند.

به گزارش نخست نیوز: سید معین امامی_ در زمان اشکانیان به این نوازنده‌ها گوسان و در زمان ساسانیان به آن‌ها در زبان فارسی میانه خنیاگر می‌گفتند. این داستان‌سرایان و شعرخوانان در زمان صفویان در قهوه‌خانه‌ها نیز کار می‌کردند.

آل در باور عامه موجودی است که اگر زن تازه‌زا را تنها بگذارند سراغش می‌آید و به او آزار یا آسیب می‌رساند. همچنین در افسانه‌های ایرانی آمده است که او سبدی را با خود حمل می‌کند که در آن ریه و جگر مادر را نگه می‌دارد.

بختک، در افسانه‌ها و باورهای عامیانه ایرانی موجودی تخیلی است که شب‌ها قصد خفه کردن افراد در خواب را دارد. او مکان گنج‌های پنهان‌شده را می‌داند و اگر کسی بینی او را بگیر از مکان این گنج‌ها اطلاع پیدا می‌کند. در زمان حمله بختک افراد می‌توانند با تکان دادن انگشتانشان خود را نجات دهند.

دوال‌پا، یکی از موجودات خیالی در افسانه‌ها و داستان‌های ایرانی است که بالاتنه انسان دارد و پاهایش مانند تسمه دراز و پیچنده‌اند و برای گرفتن و به دام انداختن انسان‌ها مناسب هستند. او به قربانیان خود می‌چسبد و آن‌ها باید تا زمانی که از خستگی بمیرند او را حمل کنند. دوال‌پا در زبان فارسی مصداق آدم‌های سمجی است که به هر دلیل به‌حق یا ناحق به‌جایی باکسی می‌چسبند و آنجا را رها نمی‌کنند.

دیو، موجودی اهریمنی است.

غول، هیولایی زشت با سر گربه مانند، زبان چنگال مانند، بسیار پرمو و دارای پاهای بدشکل و لاغر شبیه به نوزادان زودرس است.

جن، بنا بر باور اسلام، نام دسته‌ای از موجودات فراطبیعی است. اعتقاد اسلام بر این است که وجودش آن‌ها آتش بدون دود است.

مانتیکور، موجودی انسان‌خوار با بدن شیر و سر انسان است.

مرغ آمین، پرنده‌ای افسانه‌ای در ادبیات فارسی است که دایما در حال پرواز است و آرزوهای انسان‌ها را برآورده می‌کند.

پری، پری در اوستا موجودی اهریمنی است (همانند فری) که مردم را می‌فریبد، اما در فرهنگ ایرانیان پس از اسلام، پریان موجودات خوب و دوست‌داشتنی هستند که مردم نیکوکار و خوش‌نیت را دوست دارند و آن‌ها را به خوشبختی و کامروایی می‌رسانند.

سنگ صبور، شنونده همه دردها و رنج‌های آدمی است و تمامی دردها و غم‌های کسانی که به او اعتماد می‌کنند را جذب می‌کند و زمانی که ظرفیتش به پایان برسد و دیگر نتواند غم و دردی را جذب کند، ترک می‌خورد و می‌شکند.

شاه‌ماران، ملکه مارها است. این موجود هوشمند از کمر به بالا انسان و پایین‌تنه آن مار است.

سیمرغ، پرنده‌ای خیراندیش است.

تکم، این موجود در باورهای عامیانه مردم ترک‌زبان آذربایجان پادشاه بزها است. داستان‌های مربوط به این موجود معمولاً در اماکن عمومی توسط فردی به نام تکم‌چی خوانده می‌شده است.

زار، موجودی شرور در باورهای عامیانه مردم جنوب ایران و کرانه‌های خلیج فارس است که افراد را تسخیر می‌کند و به آن‌ها صدمی می‌رساند.