آبکاری شیرآلات به روش های متنوعی اعم از نیکل-کروم، پودری-کوره ای و PVD انجام می شود. فرایند انتخابی هر کدام از این روش ها باشد هدف نهایی ایجاد لایه ای از رنگ مورد نظر بر روی شیرآلات است. این لایه هم مقاوم است و هم بخش مهمی از زیبایی شیرآلات را ایجاد می کند. در اثر روش های نادرست شستشو و نگهداری ممکن است آبکاری دچار مشکل و آسیب شود و بسیاری به دنبال روش های آبکاری شیرآلات در منزل باشند. اما آیا آبکاری مجدد شیرآلات در منزل ممکن است؟ در این مقاله انواع آبکاری شیرآلات و امکان ترمیم آن در خانه بررسی شده است.
تفاوت آبکاری نیکل-کروم، پودری-کوره ای و PVD چیست؟
آبکاری شیرآلات به روش های گوناگون آبکاری نیکل-کروم، PVD، الکترواستاتیک (پودری-کوره ای)، الکترولاک (الکتروفورتیک) انجام می شود. جنس پوشش شیرآلات برحسب روش آبکاری می تواند کروم، تیتانیوم، اپوکسی، رنگ کوره ای و … باشد. انواع رنگ های کروم، استیل، طلایی (مات و براق)، سفید، مشکی، زیتونی، زرگلد و … نیز با روش های متنوع آبکاری قابل تولید هستند. با اینکه اختلاف مقاومت انواع آبکاری چندان زیاد نیست، امّا آبکاری پی وی دی بالاترین مقاومت را در برابر خط و خش و خوردگی دارد.
آبکاری نیکل-کروم از قدیمی ترین تکنیک های آبکاری شیرآلات است. ابتدا یک لایه از نیکل (ضخامت حدود10 تا 15 میکرون) بر روی شیرآلات نشانده می شود. سپس، برای افزایش مقاومت آن در برابر خوردگی و ایجاد درخشش مورد نظر، لایه ای کروم (به ضخامت کمتر از 1 میکرون) را بر روی آن قرار می گیرد. کروم در برابر حرارت تا 65 درجه سانتیگراد مقاوم است و کدر نیز نمی شود.
آبکاری PVD در حال حاضر از مقاوم ترین انواع آبکاری شیرآلات است که در واقع نوعی رسوب گذاری از بخار فلز به حساب می آید. در این نوع آبکاری لایه هایی از بخار تیتانیوم پس از تبخیر یا تصعید، در شرایط خلا، بر روی سطح مورد نظر می نشینند و پوششی بسیار سخت و مقاوم ایجاد می کنند (سختی تیتانیوم 3 برابر فولاد است). در واقع بخار دارای بار مثبت است و بر روی شیرآلات که دارای بار منفی است رسوب می کند.
آبکاری الکترو استاتیک (پودری-کوره ای) نیز یکی از انواع آبکاری است که بیشتر برای رنگ های سفید، مشکی، آبی و… کاربرد دارد. در این حالت رنگ به صورت پودر و طی فرایند پاشش بر روی سطح مورد نظر (شیرآلات) قرار می گیرد و سپس در کوره استحکام پیدا می کند. در این نوع آبکاری دما و محل قرار گرفتن شیرآلات در کوره در رنگ نهایی اثر گذار است.

آبکاری شیرآلات در منزل
یکی از سوالاتی که ممکن است برای تمام کاربرای شیرالات بهداشتی پیش بیاید امکان آبکاری مجدد شیرآلات در منزل و توسط آنهاست. همانطور که می دانید، شیرآلات بهداشتی در هر کجای منزل که باشند در معرض رسوب و قطرات آب قرار می گیرند و ،چه بخواهید و چه نه، باید هر چند وقت یکبار آن ها را تمیز کنید. طی فرایند برق انداختن شیرآلات ممکن است در اثر استفاده از مواد نامناسب و یا قرار گرفتن در معرض جرم گیر، که برای تمیز کردن فضای اطراف بکار می رود، آبکاری شیرآلات دچار آسیب شود. طبیعتاً آبکاری شیرآلات دست دوم در منزل بسیار جذاب به نظر می رسد. اما آیا واقعا امکان پذیر است؟ در مقاله آبکاری شیرآلات در منزل روش آبکاری شیرآلات دست دوم در خانه آورده شده است. اما این روش مخصوص کسانی است که اصرار دارند شخصاً تمام امور را در منزل تجربه کنند! در نظر داشته باشید هرنوع آبکاری به تجهیزات مخصوص به خود نیاز دارد و نمی توان برای تعمیر یک شیر با آبکاری آسیب دیده خط آبکاری راه انداخت. از طرفی روش آبکاری خانگی نیز، در صورتی که ممکن باشد!، کیفیت بالایی ندارد. اگر شیرآلات شما آنتیک است یا ارزش بسیاری برایتان دارد و می خواهید حتماً همان را دوباره استفاده کنید چاره ای جز آبکاری مجدد آن توسط آبکاری ها را ندارید. این کار بسیار گران است. ابتدا باید به کمک آب پس گیری (اسید) آبکاری قبلی شیرآلات برداشته شود و سپس آبکاری مجدد انجام شود. همانطور که حدس می زنید این عملیات برای یک یا چند عدد شیر به صرفه نیست.
در نهایت اگر آبکاری شیرآلات شما سیاه شده و یا آسیب دیده احتمالاً به نفع شماست که از آبکاری مجدد آن بگذرید و شیرآلات جدیدی خریداری کنید.

جمع بندی
آبکاری یکی از مراحل جذاب تولید شیرآلات، و در واقع نوعی نازک کاری!، است که در آن پوشش نهایی بر روی شیرآلات می نشیند تا رنگ، جذابیت و درخشش یا ماتی مورد نظر به دست آید. انواع آبکاری، بسته به رنگ و بافت مورد نظر، در صنعت انجام می شود. اما آبکاری نیکل-کروم، پودری-کوره ای (الکترو استاتیک) و PVD از رایج ترین ها هستند. دوام تمام انواع آبکاری بالاست و در صورت نگهداری صحیح و عدم استفاده از شوینده های اسیدی و بازی به عمر آدمی قد می دهد! امّا در مقام مقایسه دوام آبکاری پی وی دی از سایر آبکاری ها بالاتر است و قیمت بالاتری نیز دارد. شیرآلات بهداشتی شما هر نوع آبکاری ای که داشته باشید، اگر دچار آسیب شود نمی توانید در منزل آن ها را آبکاری مجدد کنید و ارسال آن ها به کارخانه جهت آبکاری مجدد نیز به صرفه نیست. پس بهتر است هنگام نظافت مراقب آبکاری شیرآلات خود باشید.
